BRICS 2026: दिल्लीत भरणार जागतिक महासत्तांचा महाकुंभ; टेबलवर गप्पा, तर पडद्यामागे तगडी डिप्लोमसी!
सध्या जर तुम्ही सोशल मीडिया किंवा न्यूज चॅनेल्स उघडले असतील, तर तुम्हाला ‘BRICS Summit 2026′ आणि ‘नवी दिल्ली‘ याच चर्चांचा धुमाकूळ पाहायला मिळत असेल. १२ आणि १३ सप्टेंबर रोजी दिल्लीतील भव्य भारत मंडपम येथे १८ वी BRICS Summit 2026 भरत आहे. जगभरातील बडे महासत्ताधीश नेते एकाच छताखाली एकत्र येत असल्यामुळे ही केवळ एक आंतरराष्ट्रीय परिषद राहिलेली नसून, जागतिक राजकारणातील सर्वात मोठा ‘पॉवर गेम’ ठरत आहे!
जर तुम्हाला वाटत असेल की ही फक्त एक नेहमीसारखी औपचारिक राजकीय बैठक आहे, तर जरा थांबा. कारण यावेळच्या दिल्ली समीकरणांमध्ये असे अनेक रंजक पैलू आहेत जे या परिषदेला अत्यंत खास बनवतात.
Table of Contents
१. सात वर्षांनंतर क्षी जिनपिंग भारतात; ‘ती’ ऐतिहासिक भेट ठरणार का?
या संपूर्ण परिषदेत सर्वात जास्त कॅमेरे आणि सर्वांच्या नजरा ज्या नेत्यावर असतील, ते म्हणजे चीनचे राष्ट्राध्यक्ष क्षी जिनपिंग. २०२० च्या लडाख आणि गलवान खोऱ्यातील भयानक सीमा संघर्षानंतर क्षी जिनपिंग हे तब्बल सात वर्षांनी पहिल्यांदाच भारतीय भूमीवर पाऊल टाकत आहेत.
शनिवारी सायंकाळी ६ वाजता पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि क्षी जिनपिंग यांच्यात स्वतंत्र द्विपक्षीय चर्चा प्रस्तावित आहे. दोन्ही देशांचे व्यापारी संबंध पूर्ववत करणे, एलओसीवर शांतता टिकवणे आणि आशियाई प्रदेशात संतुलन राखणे यावर या बैठकीत मोठं काहीतरी शिजण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
२. पुतीन दिल्लीत दाखल; ‘मैत्री आणि स्ट्रॅटेजी’चा नवा टप्पा
रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतीन हे परिषदेसाठी सर्वांच्या आधीच म्हणजे शुक्रवारी पहाटेच दिल्लीत दाखल झाले. युक्रेन युद्ध सुरू झाल्यानंतर पुतीन यांचा हा पहिलाच मोठा भारत दौरा मानला जात आहे.
अमेरिकेचे नवीन टॅरिफ आणि निर्बंधांच्या पार्श्वभूमीवर भारत आणि रशिया यांच्यात स्वस्त इंधन पुरवठा, ‘सुखोई Su-57’ स्टेल्थ फायटर जेट्सचे तंत्रज्ञान आणि स्थानिक चलनांमध्ये व्यापार यांसारख्या गंभीर मुद्द्यांवर चर्चा रंगली आहे. पंतप्रधान मोदींनी पुतीन यांचे स्वागत करताना दिलेली खास भेट आणि संस्कृत श्लोकाचे केलेले ट्विट सध्या इंटरनेटवर तुफान व्हायरल होत आहे.
३. ‘BRICS Currency’ आणि डॉलरला टक्कर देण्याची तयारी?
जागतिक अर्थकारणात सध्या अमेरिकन डॉलरचे वर्चस्व मोडून काढण्यासाठी ‘De-Dollarisation’ हा शब्द खूप गाजतोय.
- या परिषदेत ११ ब्रिक्स देश एकत्र येऊन आपापल्या राष्ट्रीय चलनांमध्ये (उदा. रूपया, युआन, रुबल) व्यापार वाढवण्यावर एकमत करत आहेत.
- भविष्यात ब्रिक्स देशांचे स्वतंत्र ‘डिजिटल पेमेंट नेटवर्क’ किंवा ‘BRICS Currency’ बाबत BRICS Summit 2026 मध्ये काय निर्णय होतो, याकडे जगभरातील आर्थिक तज्ज्ञांचे बारीक लक्ष आहे.
४. इराण-युएई तणाव आणि भारताचा ‘विश्वमित्र’ रोल
सध्या मध्यपूर्वेत निर्माण झालेल्या तणावामुळे इराण आणि यूएई यांच्यात मोठी दरी निर्माण झाली आहे. विशेष म्हणजे, इराणचे नवीन राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान आणि यूएईचे क्राउन प्रिन्स हे दोघेही दिल्लीत उपस्थित आहेत.
अशा गंभीर जागतिक वातावरणात युद्धापेक्षा शांतता आणि संबंधांना प्राधान्य देणारा भारत हा एकमेव देश आहे, ज्याचे रशिया-अमेरिका आणि इराण-युएई या दोन्ही परस्परविरोधी गटांशी चांगले संबंध आहेत. यामुळेच जागतिक राजकारणात शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी भारताची भूमिका ‘विश्वमित्र’ म्हणून अतिशय महत्त्वाची ठरत आहे.
५. सुरक्षा आणि व्हीव्हीआयपी आदरातिथ्य: ३० हजार जवान आणि शाही मेजवानी!
जगातील सर्वात शक्तिशाली नेते दिल्लीत एकत्र येत असल्यामुळे राजधानीचे रूपांतर एका अभेद्य किल्ल्यात झाले आहे:
- सुरक्षा व्यवस्था: तब्बल १५,००० हून अधिक दिल्ली पोलीस, २०० कंपन्यांचे निमलष्करी दल आणि एनएसजी कमांडो तैनात आहेत. तसेच ५०२ हून अधिक सीसीटीव्ही आणि ३०० किमी परिसरात ड्रोन बंदी लागू करण्यात आली आहे.
- खास मेजवानी: राजकारणाच्या गरम वातावरणात नेत्यांना प्रसन्न ठेवण्यासाठी भारतीय खाद्यसंस्कृतीचा वापर केला जातोय. उत्तर भारताचे गलौटी कबाब, पुरानी दिल्लीचे मैदा काजू आणि महाराष्ट्राची खमंग भाकरवडी असा खास शाही मेन्यू या व्हीव्हीआयपी पाहुण्यांसाठी तयार करण्यात आला आहे.
६. ग्लोबल साऊथ (Global South) आणि भारताचे आंतरराष्ट्रीय नेतृत्व
या शिखर परिषदेच्या माध्यमातून भारताने जगातील विकसनशील आणि गरीब देशांच्या (Global South) समस्यांना जागतिक मंचावर प्रभावीपणे मांडले आहे.
- आर्थिक स्वावलंबन: जगातील अन्न, ऊर्जा आणि औषधांचा तुटवडा दूर करण्यासाठी BRICS Summit 2026 मध्ये नवीन धोरणांवर स्वाक्षऱ्या झाल्या आहेत.
- हवामान बदलाचा लढा: विकसित देशांनी दिलेल्या आर्थिक आश्वासनांची पूर्तता करावी आणि विकसनशील देशांना तंत्रज्ञान हस्तांतरित करावे, अशी आक्रमक भूमिका भारताने मांडली आहे.
भारतासाठी ही परिषद का महत्त्वाची आहे?
BRICS 2026 ही परिषद केवळ एका बैठकीपुरती मर्यादित नाही. यामुळे भारताचे जागतिक अर्थव्यवस्थेतील आणि राजकीय मंचावरील स्थान आणखी भक्कम होत आहे. विकसनशील देशांचा (Global South) आवाज बुलंद करण्यासाठी आणि जागतिक पातळीवर स्वतःचे वर्चस्व सिद्ध करण्यासाठी भारताने उचललेले हे एक अतिशय धोरणात्मक पाऊल आहे.
