नवी दिल्ली / कोलकाता:
पश्चिम बंगालच्या राजकारणातून एक अत्यंत खळबळजनक बातमी समोर येत आहे. मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी यांच्या तृणमूल काँग्रेस (TMC) पक्षाला केंद्रात आणि राज्यात आतापर्यंतचा सर्वात मोठा धक्का बसला आहे. पक्षांतर्गत धुसफुस आणि नेतृत्वावरील नाराजीतून तृणमूलच्या तब्बल २० लोकसभा खासदारांनी बंडाचे निशाण फडकावले असून, त्यांनी दिल्लीत थेट लोकसभा अध्यक्षांची भेट घेतली आहे.
मिळालेल्या विश्वासार्ह माहितीनुसार, या २० बंडखोर खासदारांच्या गटाने लोकसभा अध्यक्ष ओम बिर्ला यांची भेट घेऊन त्यांना एक अधिकृत पत्र सुपूर्द केले. या पत्रात त्यांनी तृणमूल काँग्रेसपासून वेगळे होऊन, त्रिपुरातील एक प्रादेशिक पक्ष असलेल्या ‘नॅशनलिस्ट सिटिझन्स पार्टी ऑफ इंडिया’ (NCPI) मध्ये कायदेशीररित्या विलीन होत असल्याचे जाहीर केले आहे. या मोठ्या राजकीय भूकंपामुळे बंगालसह देशाच्या राजकारणात मोठी खळबळ उडाली आहे.
कायदेशीर कचाट्यातून वाचण्यासाठी ‘त्रिपुरा’ कनेक्शन
तृणमूलच्या या खासदारांनी त्रिपुरातील एका छोट्या आणि फारशा परिचयाच्या नसलेल्या पक्षाची निवड का केली, यामागे एक अत्यंत विचारपूर्वक आखलेली कायदेशीर खेळी असल्याचे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. देशातील ‘पक्षांतर बंदी कायद्यानुसार’ (Anti-Defection Law) जर एखाद्या पक्षाच्या एकूण लोकप्रतिनिधींपैकी दोन-तृतीयांश (२/३) पेक्षा जास्त आमदार किंवा खासदार एकत्र येऊन दुसऱ्या पक्षात विलीन झाले, तरच त्यांची खासदारकी किंवा आमदारकी सुरक्षित राहू शकते.
या बंडखोर गटाकडे आवश्यक ती संख्या असल्याने, त्यांनी स्वतःचा स्वतंत्र गट स्थापन करण्याऐवजी तांत्रिक आणि कायदेशीर अडचणी टाळण्यासाठी आधीच नोंदणीकृत असलेल्या ‘नॅशनलिस्ट सिटिझन्स पार्टी’चा आधार घेतला. यामुळे त्यांची खासदारकी तर सुरक्षित राहिलीच आहे, पण त्याचसोबत ममता बॅनर्जी यांना कायदेशीर आव्हान देण्याची रणनीतीही त्यांनी आखली आहे.
घडामोडींची महत्त्वाची सूत्रे:
- नेतेपद: या बंडखोर गटाचे नेतृत्व बारसातच्या ज्येष्ठ खासदार काकोली घोष दस्तिदार आणि ज्येष्ठ नेते सुदीप बंडोपाध्याय करत असल्याचे समजते.
- केंद्रात नवा पाठिंबा: या २० खासदारांच्या गटाने भाजपच्या नेतृत्वाखालील एनडीए (NDA) आघाडीला आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या धोरणांना आपला जाहीर पाठिंबा दिला आहे.
खरी ‘तृणमूल काँग्रेस’ आमचीच; आगामी अधिवेशनात दावा ठोकणार
सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, बंडखोर खासदारांचा हा निर्णय केवळ दुसऱ्या पक्षात जाण्यापुरता मर्यादित नाही. सध्या संसदेच्या नियमांची पूर्तता करण्यासाठी त्यांनी या पक्षात विलीनीकरणाचा मार्ग निवडला असला, तरी आगामी संसद अधिवेशनादरम्यान हा गट निवडणूक आयोगाकडे आणि संसदेत ‘आम्हीच खरी तृणमूल काँग्रेस आहोत’ असा दावा ठोकण्याच्या ठेवाव्यात आहे. बहुमताच्या जोरावर पक्षाचे नाव आणि चिन्ह यावर ताबा मिळवण्याचा हा मोठा प्लान असल्याचा आरोप ममता बॅनर्जी यांच्या समर्थकांकडून केला जात आहे.
नुकत्याच पार पडलेल्या विधानसभा निवडणुकीतील पक्षाची कामगिरी आणि त्यानंतर पक्षांतर्गत वाढलेली नाराजी यामुळे हा स्फोट झाल्याचे बोलले जात आहे. या संपूर्ण प्रकरणावर आता ममता बॅनर्जी काय भूमिका घेतात आणि तृणमूल काँग्रेस यावर काय कायदेशीर पाऊल उचलणार, याकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले आहे.